السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
296
تفسير الميزان ( فارسي )
آنان عبارت است از شتافتن و سرعت گرفتن بعد از خروج ، و به دنبال آن سبقت گرفته و امر آن موجود را به اذن خدا تدبير مىكنند . بنا بر بيانى كه گذشت آيات پنجگانه ، سوگند به وظيفه اى است كه ملائكه دارند ، و وضعى كه در هنگام انجام ماموريت به خود مىگيرند . از آن لحظه اى كه شروع به نزول نموده تا آخرين وضعى كه در تدبير امرى از امور عالم ماده به خود مىگيرند . و در اين آيات اشاره است به نظمى كه تدبير ملكوتى در هنگام حدوث حوادث دارد ، هم چنان كه آيات بعدى مىفرمايد : * ( « هَلْ أَتاكَ . . . » ) * اشاره است به تدبير ربوبى كه در اين عالم ظاهر مىشود . و در تدبير ملكوتى حجتى است بر مساله جزاء و بعث ، هم چنان كه تدبير امور دنياى مشهود نيز حجتى است بر آن ، كه ان شاء اللَّه بيانش از نظرتان خواهد گذشت . اين بود آنچه با تدبر در سياق آيات كريمه به دست مىآيد ، و رواياتى هم كه در بحث روايتى آينده ان شاء اللَّه از نظر خواننده مىگذرد ، تا حدودى آن را تاييد مىكند . گفتارى پيرامون واسطه بودن ملائكه در تدبير بطورى كه از آيات قرآن كريم استفاده مىشود فرشتگان در ابداء موجودات از ناحيه خداى تعالى ، و برگشتن آنها به سوى او ، بين خدا و خلق واسطه هستند ، به اين معنا كه اسبابى هستند براى حدوث حوادث ، ما فوق اسباب مادى و جارى در عالم ماده كه البته كاربردشان تا وقتى است كه مرگ نرسيده و موجود به نشاه ديگر منتقل نشده است ، چون بعد از مرگ و انتقال ، ديگر اسباب مادى سببيتى ندارند . اما وساطت ملائكه در مساله « عود » ، يعنى حال ظهور نشانه هاى مرگ و قبض روح و اجراء سؤال و ثواب و عذاب قبر ، و سپس ميراندن تمام انسانها در نفخه صور ، و زنده كردن آنان در نفخه دوم ، و محشور كردن آنان ، و دادن نامه اعمال ، و وضع ميزانها ، و رسيدگى به حساب ، و سوق به سوى بهشت و دوزخ ، كه بسيار واضح است ، و آيات دال بر اين وساطت بسيار زياد است ، و احتياجى به ايراد آنها نيست ، روايات وارده در اين مسائل از ناحيه رسول خدا ( ص ) و ائمه اهل بيت ( ع ) هم بيش از آن است كه به شمار آيد . و همچنين وساطت ملائكه در مرحله تشريع دين يعنى نازل شدن ، و آوردن وحى ، و دفع شيطانها از مداخله در آن ، و پشت گرمى و يارى دادن به رسول خدا ( ص ) ، و نيز تاييد مؤمنين ، و پاك كردن آنان از راه استغفار ، و طلب مغفرت كردن از خدا